آمپول اشتباه باعث مرگ یا فلج میشود؟! افسانه یا حقیقت
مرگ با آمپول فقط با چند داروی خاص و شرایط بسیار نادر اتفاق میافتد. فلج شدن معمولا از «اشتباه محل تزریق» است، نه خود دارو.
بیشتر داستانهای ترسناک ناشی از همزمانی اتفاقات و برداشت اشتباه استدر دنیای پزشکی فقط چند گروه دارو هستند که یک دوز اشتباه ممکن است خطرناک باشد:پتاسیم غلیظ (KCl)/اپیوئیدهای قوی (فنتانیل، مورفین)/انسولین دوز بالا/داروهای قلبی با دوز اشتباه
و اینها عملا در درمانهای معمول مردم و به صورت سرپایی استفاده نمیشوند، این موارد داروهای بیمارستانی هستند و در داروخانه های سطح شهر وجود ندارند.
پس چرا مردم فکر میکنند آمپول اشتباه باعث مرگ شده؟
بیشتر این موارد در واقع:تشخیص دیررس بیماری اصلی/آمبولی، سکته، آریتمی یا شوک سپتیک/یا بیماری زمینهای شدید، مثلا زمانی که واکسن فلج اطفال نبود ، بسیاری از کودکان با علایم سرماخوردگی بعد از تزریق پنی سیلین دچار فلج میشدند، این باعث میشد اطرافیان فکر کنند سرماخوردگی و تزریق امپول اشتباه صورت گرفته در حالی سیر بیماری بوده که همزمان با تزریق اتفاق افتاده و باعث شده مردم فکر کنند مشکل از دارو بوده.
در پزشکی به این میگوییم:Correlation ≠ Causation
(همزمانی = دلیل بودن نیست)
آیا “آمپول اشتباه” میتواند باعث فلج شود؟
❌ تقریبا غیرممکن است.
داستانهای «فلج شدن از آمپول» معمولا مربوط به:1-تزریق اشتباه به عصب سیاتیک در باسن (خطای تکنیک تزریق، نه دارو!) که این هم تقریبا بعید است چون محل تزریق از محل عصب سیاتیک فاصله دارد و در افراد خیلی لاغر اگر این خطا هم صورت بگیرد معمولا فلج خود محدود شونده است و پایدار نیست .
2-نیوروپاتیهای زمینهای که تصادفا بعد از تزریق ظاهر شدهاند.
⭐ آیا تزریق اشتباه در سیاتیک باعث فلج دائمی میشود؟
❌ تقریبا هیچوقت.
آسیب عصب سیاتیک بعد از تزریق یک اتفاق نادر است، و حتی وقتی اتفاق میافتد:
در 70–90٪ موارد:درد تیرکشنده/بیحسی/ضعف پا
ظاهر میشود ولی در عرض چند هفته تا چند ماه کاملا یا تقریبا کامل بهبود مییابد.
آسیب دائمی
🔴 فوقالعاده نادر است و معمولا فقط وقتی دیده میشود که:سوزن دقیقا وارد تنهٔ اصلی عصب شودو داروی بسیار تحریککننده (مثلا پنیسیلین کریستال یا گنهگنه قدیم) مستقیما داخل عصب تزریق شودو اصلاح درمانی بهموقع انجام نشود،
حتی در این موارد هم «فلج کامل و دائمی» بسیار نادر است؛ معمولا ضعف ماندگار و محدود ممکن است باقی بماند.
⭐ چرا اکثر آسیبهای سیاتیک موقتیاند؟چون:عصب سیاتیک قطور است و معمولا سوزن مستقیما واردش نمیشود،بیشتر آسیبها از نوع التهابی یا فشاری هستند، نه پارگی،داروها جذب میشوند و اثر تحریککننده از بین میرود.عصب توانایی ترمیم بالا دارد.
⭐ مردم چرا فکر میکنند تزریق باعث فلج شده؟چون:علائم بلافاصله بعد از تزریق شروع میشود.همزمانی = دلیل بودن نیست.
خیلی از بیماران قبل از تزریق کمردرد یا دیسک خفیف داشتهاند،یا درد تیرکشندهٔ معمولی سیاتیک را با فلج اشتباه میگیرندیا ترس باعث تشدید احساس ضعف میشود.
⭐ چه چیزی بیشتر از تزریق باعث فلج میشود؟ واقعیت این است که:دیسک کمر،بیرونزدگی L4–L5 یا L5–S1،تروما،دیابت
- فشردگی عصب در کانال هزاران بار شایعتر از «آسیب تزریق» هستند.
این موارد معمولا با تزریق همزمان میشوند و بیمار فکر میکند «از آمپول بود»
پس اضطراب بی مورد بعد از گرفتن دارو از داروخانه نداشته باشید، هیچ کدام از داروهای سرپایی عوارض شایع خطرناک مثل مرگ یا فلج ندارند ، داروهای با ریسک بالا فقط مجوز استفاده استفاده در بیمارستان دارند و اصلا در داروخانه های خارج بیمارستان ها به فروش نمی رسند که نگران اشتباه شدن دارو باشید.
داروهای مخدر که اعتیاداور هستند از جمله داروهایی هستند که در داروخانه های سطح شهر وجود ندارند ، اشکال تزریقی این داروها فقط در بیمارستانها وجود دارند و فرم خوراکی انها در کلینیک های ترک اعتیاد بعد از تشکیل پرونده و امضا کردن فرم رضایت اگاهانه جهت درمان بیمارانی که اعتیاد داشته اند داده میشود پس در صورت اشتباه شدن داروها در داروخانه شما فلج و معتاد نمیشوید و خطر مرگ ندارد، با فکر کردن به این احتمالات نادر اضطراب خود را بیشتر نکنید!
