دکتر هدیه محمودی | متخصص اعصاب و روان و بورد تخصصی روانپزشکی


تفاوت متخصص اعصاب و روان و مغز و اعصاب و جراح مغز و اعصاب و روانشناس چیست ؟برای چه اختلالی به چه کسی مراجعه کنم ؟
13 آذر 1404 توسط دکتر هدیه محمودی

تفاوت متخصص اعصاب و روان و مغز و اعصاب و جراح مغز و اعصاب و روانشناس چیست ؟برای چه اختلالی به چه کسی مراجعه کنم ؟

1. تعریف و حیطه کاری

متخصص اعصاب و روان (روان‌پزشک / Psychiatrist)

پزشک متخصص در تشخیص و درمان اختلالات روانی و روحی تمرکز روی کارکرد ذهن، رفتار، عواطف، شناخت، اضطراب،سردرد های عصبی، افسردگی، اسکیزوفرنی، وسواس، اختلالات جنسی، PTSD، ADHD، اختلالات خواب و…

درمان‌ها شامل:دارودرمانی و روان‌درمانی بستری در بخش اعصاب و روان و مداخلات تخصصی مانند ECT یا rTMS، tDCS

آموزش: 4 سال رزیدنتی روان‌پزشکی. ازین چهار سال چندین ماه به طور اختصاصی دوره های مربوط به روان درمانی و مشاوره را گذرانده است ، رزیدنت روانپزشکی این چهار سال را در بیمارستان در بخش روانپزشکی روی بیماران روحی به صورت عملی اموزش دیده است . 

 چه زمانی به روان‌پزشک مراجعه کنیم؟اضطراب، افسردگی، وسواس،حملات پانیک،مشکلات خواب،مشکلات جنسی با علت روانی،اختلالات تمرکز و ADHD،اختلالات شخصیت،اعتیاد،توهم، هذیان، علائم سایکوز،حملات شبه‌صرعی با منشا استرسی (PNES)،سردردهای عصبی 

متخصص مغز و اعصاب (نورولوژیست / Neurologist)

پزشک متخصص در بیماری‌های ساختاری و عملکردی دستگاه عصبی مرکزی و محیطی.نورولوژیست به بیماری‌های ارگانیک سیستم عصبی میپردازد.

بیماری هایی مانند :صرع، سکته مغزی ،ام‌اس و اختلالات حرکتی نوروپاتی‌ها،مشکلات نخاعی

درمان‌ها شامل:دارودرمانی ، ارجاع جهت فیزیوتراپی ، بستری در بخش مغز و اعصاب 

آموزش: 4 سال رزیدنتی نورولوژی. متخصص مغز و اعصاب چهار سال در بخش مغز و اعصاب در بیمارستان دوره دیده است.

 چه زمانی به نورولوژیست مراجعه کنیم؟سکته ی مغزی ،بی‌حسی، گزگز یا ضعف اندام‌ها،تشنج یا احتمال صرع،مشکلات تعادل،ام‌اس یا علائم مشابه و…

تفاوت و شباهت های روانپزشک و روانشناس :

 روان‌پزشک (Psychiatrist):پزشک است (دکترای پزشکی عمومی).بعد از آن تخصص اعصاب و روان (روان‌پزشکی) می‌گیرد.اجازهٔ تجویز دارو دارد. 

روان‌شناس (Psychologist)پزشک نیست.

تحصیلات دانشگاهی در روان‌شناسی (لیسانس، فوق‌لیسانس یا دکترا) دارد.مجوز تجویز دارو ندارد.

  • تمرکز اصلی بر ارزیابی روان‌شناختی، آزمون‌ها و روان‌درمانی است.

روان‌پزشک:تشخیص و درمان اختلالات روان‌پزشکی:

  • افسردگی، اضطراب شدید ،وسواس ، اختلالات 

  • دوقطبی،اسکیزوفرنی اختلالات شخصیت،اعتیاد

  • درمان با:دارودرمانی و روان‌درمانی

  • روانشناس :ارزیابی و درمان مشکلات:اضطراب، افسردگی خفیف 

  • تا متوسط مشکلات ارتباطی و خانوادگی ،مشکلات کودکان 

  • مسائل تحصیلی، شغلی، استرس

  • خدمات:روان‌درمانی (CBT، ACT، طرحواره، خانواده‌درمانی،…) 

  • آزمون‌های روان‌شناختی (هوش، شخصیت، توجه،…) آموزش 

  • مهارت‌های زندگی و مدیریت استرس.


تفاوت در نوع رویکرد

روان‌پزشک:نگاه زیستی و پزشکی به اختلالات.

  • او بیشتر علوم تجربی مطالعه کرده است ،تمرکز بر عملکرد مغز، 

  • نوروترنسمیترها و درمان دارویی.


روان‌شناس:نگاه رفتاری–شناختی، فردی–اجتماعی و آموزشی.

  • تمرکز بر روند رشد، یادگیری، رفتار و هیجان‌ها. روانشناس علوم

  • انسانی بیشتری مطالعه کرده است .


چه زمانی به روان‌پزشک مراجعه کنیم؟

علائم شدید یا طولانی‌مدت،توهم، هذیان، قطع ارتباط با واقعیت

  • اختلالات خلقی شدید (مانیا/دیپرشن)،مشکل خواب شدید

  • حملات پانیک همراه با اختلال عملکرد،افکار خودکشی،نیاز به 

  • دارودرمانی


چه زمانی به روان‌شناس مراجعه کنیم؟

استرس روزمره،مشکلات هیجانی خفیف تا متوسط،مشکلات ارتباطی یا خانوادگی،بهبود اعتمادبه‌نفس، مهارت‌های اجتماعی

  • نیاز به روان‌درمانی بدون دارو،مشکلات کودک و نوجوان

  • انجام تست‌های روان‌شناختی

  • گاهی روانشناس یا روانپزشک یا نورولوژیست شما رو ارجاع میدهند، مثلا روانشناس اگر متوجه علایم خطر جدی تر شود شما را به روانپزشک ارجاع میدهد یا روانپزشک اگر متوجه وجود علایم نورولوژی در شما شود شما را متخصص مربوطه ارجاع میدهد. 

جراح مغز و اعصاب یا نوروسرجن کیست ؟ 

پزشکی است که هفت سال در دوره ی جراحی های مغز اموزش دیده است .

چه زمانی به نوروسرجن مراجعه کنیم؟

  • دیسک کمر/گردن با ضعف یا بی‌اختیاری،تومورهای مغزی
  • خونریزی مغزی،شکستگی جمجمه یا آسیب‌ جدی سر
  • نیاز به جراحی ستون فقرات

تفاوت جراح مغز با داخلی مغز و اعصاب و روانپزشک این است که اولی اموزش جراحی دیده ، دومی تخصص اش در تشخیص و درمان بیمارهایی است که نیاز به درمان دارویی دارند و علت انها مشکلاتی است که معمولا در نوار مغز یا عکس برداری مشخص میشوند ، در حالیکه تشخیص قطعی بیمارهای روانپزشکی به وسیله ی مصاحبه ی روانپزشکی است.