نشخوار ذهنی
1. نشخوار وسواسی–جبری (Obsessive Ruminations)
🔹 ویژگیها
- افکار چرخشی، دقیق، تکرارشونده
- “تحلیل بیشازحد” → Overthinking
- تلاش برای پیدا کردن بهترین تصمیم / کاملترین راه
- اشتغال ذهنی به اشتباهات کوچک
🔹 منشا
- نیاز به کنترل
- کمالگرایی
- ترس از اشتباه
🔹 اختلالات مرتبط
- شخصیت وسواسی اجباری (OCPD)
- OCD نوع Pure-O
- GAD
- 2. نشخوار خشم و انتقام (Anger & Revenge Rumination)
🔹 ویژگیها
- مرور مداوم اتفاقات ناگوار
- تخیل انتقام
- توجیه دائمی خشم
- حساسیت شدید به بیاحترامی
🔹 منشا
- زخمهای نارسیستیک
- بیثباتی هیجانی
- مشکلات تنظیم هیجان
🔹 اختلالات مرتبط
- شخصیت مرزی (BPD)
- شخصیت ضداجتماعی (ASPD)
- شخصیت پارانوئید
- اختلالات خلقی (bipolar irritability)
3. نشخوار رنجش و طردشدگی (Rejection / Hurt Ruminations)
🔹 ویژگیها
- مرور مداوم اینکه «ایا رهایم میکند؟»
- حساسیت شدید به طرد
- نشخوار روی پیامها، نگاهها، لحنها
🔹 منشا
- طرحواره طرد / نقص
- وابستگی هیجانی شدید
🔹 اختلالات مرتبط
- شخصیت وابسته (Dependent)
- BPD
- Depressive rumination
4. نشخوار افسردگی (Depressive Rumination)
🔹 ویژگیها
- فکر کردن دائمی درباره شکستها
- مرور اشتباهات گذشته
- تقویت درماندگی
🔹 منشا
- سبک شناختی منفی
- خودانتقادی شدید
- برداشت پایدار از بیارزشی
🔹 اختلالات مرتبط
- افسردگی اساسی
- شخصیت اجتنابی
- شخصیت وابسته
5. نشخوار اضطرابی/فاجعهسازی (Anxious Rumination – Worry)
🔹 ویژگیها
- سناریوسازی آینده
- ترس ذهنی از بدترین حالت
- تحلیل بیشازحد پیامدها
🔹 منشا
- عدم تحمل عدمقطعیت
- ترس از کنترلنشدن شرایط
🔹 اختلالات مرتبط
- GAD
- OCD
- OCPD (نوع فکری-کنترلی)
6. نشخوار تحلیلی هویتی (Identity Rumination)
🔹 ویژگیها
- سوالهای بیپایان: «کی هستم؟ چه میخواهم؟»
- تغییر سریع اهداف
- احساس پوچی
🔹 منشا
- هویت ناپایدار
- خودشناسی شکننده
🔹 اختلالات مرتبط
- BPD
- نوجوانی/بحران هویت
- افسردگی آتیپیک
7. نشخوار روابط (Relationship Rumination)
🔹 ویژگیها
چرا با من اینطور رفتار کرد؟
تحلیل بیش از حد حرفها
- چک کردن دائمی رفتار طرف مقابل
- مرور گفتگوها
🔹 منشا
- ناایمنی دلبستگی
- ترس از دست دادن
🔹 اختلالات مرتبط
- OCPD (تحلیل بیشازحد جزئیات)
- وابسته
- اجتنابی
- BPD
8. نشخوار شرم و تحقیر (Shame Rumination)
🔹 ویژگیها
- مرور مداوم لحظات خجالتآور
- حساسیت به نگاه دیگران
- احساس نقص عمیق
🔹 منشا
- طرحواره نقص/شرم
- سوابق تحقیر دوران کودکی
🔹 اختلالات مرتبط
- شخصیت اجتنابی
- اجتماعیهراسی
- افسردگی مزمن
9. نشخوار رقابتی / مقایسهای (Competitive Rumination)
🔹 ویژگیها
- مقایسه دائمی خود با دیگران
- نشخوار روی موفقیتهای دیگران
- حسادت + آسیبپذیری نارسیستیک
🔹 منشا
- خودارزشمندی شکننده
- نیاز به برتری
🔹 اختلالات مرتبط
- NPD شخصیت نارسیستیک نوع Vulnerable
- OCPD
- افسردگی آتیپیک
🔄
10. نشخوار وجودی (Existential Rumination)
🔹 ویژگیها
ایا زندگی ارزش دارد؟ ایا زندگی معنا دارد؟
- افکار تکراری درباره مرگ، معنا، پوچی
- تحلیل افراطی فلسفی
- پریشانی ناشی از بیمعنایی
🔹 منشا
- بحران هویت
- نیاز به قطعیت مطلق
🔹 اختلالات مرتبط
- شخصیت اسکیزویید
- اضطراب وجودی
- افسردگی
- در چندین اختلال ترکیبی از نشخوارهای فوق ممکن است وجود داشته باشد : اختلال شخصیت وسواسی ، افسردگی ، PTSD
