1. آیا موبایل باعث اوتیسم می‌شود؟

خیر. شواهد علمی نشان نمی‌دهند که موبایل، تبلت، وای‌فای یا امواج باعث اوتیسم شوند.

اوتیسم یک اختلال عصبی-رشدی با ریشهٔ ژنتیکی و عوامل قبل/حین بارداری است و ارتباطی با موبایل ندارد.

2. موبایل چه تاثیری روی کودک مبتلا به اوتیسم دارد؟

الف) اثرات منفی⚠️ (در صورت استفادهٔ زیاد)

1. افزایش رفتارهای کلیشه‌ای و بیش‌تمرکزی

کودکان اوتیستیک ممکن است به دلیل جذابیت دیداری/شنیداری، درگیر گوشی شوند و سخت از آن جدا شوند. همچنین باعث افزایش رفتارهای تکراری و کاهش تمرین مهارت‌های ارتباطی میشود.

2. تاخیر در مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی

قرار گرفتن طولانی‌مدت جلوی صفحه‌نمایش باعث می‌شود:

تماس چشمی کمتر شود

تمرین گفتار کمتر شود

توجه مشترک (Joint Attention) کاهش یابد

این موارد برای رشد اجتماعی کودک اوتیستیک بسیار مهم هستند.

3. مشکلات خواب

نور آبی گوشی → کاهش ملاتونین → دیر خوابیدن → افزایش تحریک‌پذیری و مشکلات رفتاری روز بعد.

4. افزایش حساسیت‌های حسی

برخی کودکان اوتیستیک با نور و صداهای تند گوشی دچار اورلود حسی می‌شوند و یا بالعکس، وابستگی به تحریک حسی پیدا می‌کنند

5. افزایش اضطراب و وابستگی رفتاری

موبایل به عنوان "وسیلهٔ آرام‌کننده فوری" → ایجاد وابستگی رفتاری و افزایش لجبازی بدون آن.

ب) اثرات مثبت✅ (در صورت استفاده کنترل‌شده)

اگر درست مدیریت شود، موبایل می‌تواند ابزار درمانی هم باشد:

1. اپلیکیشن‌های گفتاردرمانی

Speech therapy apps, AAC apps

به بهبود ارتباط کمک می‌کنند.

2. آموزش مهارت‌های شناختی

بازی‌های ساده آموزشی

بهبود مهارت‌های توجه و حل مسئله.

3. ارتباط بهتر با محیط

کودکانی که به کلام پاسخ نمی‌دهند ممکن است با تمایلات خود از طریق برنامه‌ها یا تصاویر نیازهایشان را نشان دهند (PECS digital).

3. توصیهٔ استاندارد استفاده از موبایل برای کودکان اوتیستیک📲

بر اساس AAP و سازمان‌های جهانی:

سن کمتر از 2 سال:

هیچ استفاده‌ای توصیه نمی‌شود (به جز تماس تصویری با اعضای خانواده).

2 تا 5 سال:

حداکثر 1 ساعت در روز

و فقط محتوای باکیفیت + همراهی والدین

بیشتر از 6 سال:

محدودیت زمانی ثابت

📌بدون استفاده هنگام غذا، قبل از خواب، و در محیط‌های اجتماعی

4. بهترین روش مدیریت موبایل برای کودکان اوتیسم📳

ساخت برنامهٔ روزانه با زمان مشخص صفحه‌نمایش

استفاده از تایمر تصویری (Visual Timer)

انتخاب محتوای آرام و بدون نور/صداهای تحریک‌کننده

حذف ناگهانی ممنوع → به جای آن کاهش تدریجی

استفاده از موبایل به عنوان پاداش، نه سرگرمی آزاد❌